بنابراين بايد هر دو را متواتر دانست . اين دليل را ابن حاجب آورده و عده‌اى نيز در نقل آن از وى پيروى نموده‌اند . مؤلف : اولا اختلاف در قرائت تنها از نظر چگونگى تلفظ و يا ساختمان كلمه مىباشد و اختلاف در ساختمان كلمه و يا حركات آن با حفظ اتفاق و تواتر در خود كلمه ، منافات با تواتر اصل قرآن ندارد و ثانيا طبق اين دليل بايد تمام قرائت‌ها را متواتر دانست و منحصر نمودن تواتر به قرائت‌هاى هفت‌گانه ادعايى است بدون دليل . خاصه اين كه : به اعتراف بعضى از دانشمندان در ميان قاريان قرآن كسانى پيدا مىشوند كه بيشتر از قاريان هفت‌گانه مورد اعتماد مىباشند . اگر از اين مطلب صرف نظر نموده و فرض كنيم كه قرّاء هفت‌گانه از ديگران مورد اعتمادتر و بر وجوه قرائت آشناترند ، بازهم مورد اطمينان و آشناتر بودن آن‌ها نمىتواند سبب شود كه تواتر را به قرائت‌هاى هفت‌گانه اختصاص دهيم . آرى ، اين دو جنبه كه در قرائت‌هاى هفت‌گانه وجود دارد ، سبب مىشود كه در مقام عمل ، اين قرائت‌ها را بر ساير قرائت‌ها ترجيح بدهيم ولى فاصلهء تواتر تا ترجيح در مقام عمل از زمين تا آسمان است . نتيجه نتيجهء اين بحث اين است كه : ما با اين دلايل نمىتوانيم تنها به تواتر قرائت‌هاى هفت‌گانه و تقدم آن‌ها نسبت به ديگر قرائت‌ها قائل شويم و به تواتر تمام قرائت‌ها هم كسى قائل نيست . بنابراين ، تواترى در ميان نيست . ( 1 ) - تحقيق و دنبالهء بحث حقا تواتر قرآن مستلزم تواتر قرائات نيست و بعضى از علما نيز بر اين حقيقت اعتراف نموده‌اند ، از جمله : زرقانى مىگويد : بعضى از علما دربارهء قرائت‌هاى هفت‌گانه مبالغه نموده و كسانى را كه اين قرائت‌ها را متواتر نمىدانند ، كافر و خارج از اسلام پنداشته‌اند زيرا به نظر آنان اين سخن مستلزم عدم تواتر خود قرآن مىباشد و اين عقيده و مبالغه گويى به ابو سعيد فرج بن لب مفتى اندلس نسبت داده شده است . او براى تأييد نظريه خويش كوشش فراوان كرده ، كتابى نيز تأليف نموده و به مقام رد مخالفين برآمده است ، ولى دليل وى سودى به حال او ندارد و نمىتواند گفتارش را ثابت كند زيرا قائل شدن به عدم تواتر قرائت‌هاى هفت‌گانه مستلزم قائل شدن به عدم تواتر قرآن نيست و